Aandacht omdat ze het nodig hebben

Elke volwassene heeft behoefte aan aandacht en als dat onvoldoende wordt gegeven dan wordt er soms van alles uit de kast gehaald om toch aandacht te krijgen. Bij kinderen is dat niet anders. De meeste volwassenen hebben het vermogen om het krijgen van aandacht even te laten, even uit te stellen. Voor kinderen is dat veel moeilijker. Als ze de aandacht niet krijgen dan zorgen ze dat ze het wel krijgen, al is dat op een negatieve manier.

In de opvoeding is het voor kinderen noodzakelijk om naast de basisbehoeftes zoals eten en drinken, voldoende liefde, respect en aandacht te krijgen. Schiet een ouder hierin tekort, dan laat het kind zich horen; hoe sterker de behoefte, des te“irritanter” het gedrag.
Ik wil het aspect aandacht verder onder de aandacht brengen.

Een voorbeeld:
Vader en moeder zitten in de tuin met hun kind in de buurt. Het kind is ontzettend kleverig en zeurderig tegenover moeder, want het wil aandacht. Moeder is druk met iets bezig en heeft geen tijd. Na een aantal boze woorden, lijkt vader het volgende slachtoffer te worden. Vader benadert de situatie anders, met als gevolg een ander resultaat. Hij geeft het kind aandacht. In het begin is het kind nog vervelend, maar hij laat duidelijk merken dat hij dat niet prettig vindt. Hij houdt wel het contact met het kind. Na enige tijd wordt het kind prettiger in de omgang. Na voldoende aandacht te hebben gehad, wordt de afstand tussen het kind en de vader wat groter en gaat hij op verkenningstocht in de tuin. Af en toe komt hij nog even bij vader, maar voor de rest heerst er bij iedereen rust. Zijn behoefte aan aandacht is bevredigd. Zo simpel is het eigenlijk.

Aan de reactie van uw kind kunt u dus zien of het voldoende aandacht heeft gehad. Is er voldoende dan zal uw kind veel rustiger en zelfstandiger bezig zijn. Echter net zoals te weinig niet goed is, zo is te veel ook niet prettig. Van te veel aandacht wordt uw kind ook prikkelbaar en kan dan zoiets denken als: “Laat me nu eens een keer met rust”.
U kunt een vergelijking maken met een emmer water, zodra die vol is, stroomt hij over met alle vervelende gevolgen van dien.

Of u de juiste aandacht aan uw kind geeft, kunt u zien aan het gedrag van uw kind. De houding van uw kind is de beste maatstaf en beter dan wat uw kind zegt. Zoekt uw kind contact, dan is er behoefte aan aandacht. Is uw kind rustig bezig op zichzelf, dan is er dus geen behoefte aan aandacht. Laat het dan ook met rust. Zodra er behoefte is merkt u het wel. Heeft hij bijvoorbeeld behoefte om op schoot te kruipen, geef uw kind dan die gelegenheid. Wil hij niet (meer) op schoot zitten, dan laat hij dat wel merken.
Neemt u uw kind ongewild op schoot dan wordt hij prikkelbaar, want hij heeft er geen behoefte aan.
Kinderen die erg aanhankelijk zijn hebben een achterstand aan aandacht en willen de schade inhalen. Hoe meer u hen hiertoe de gelegenheid geeft, des te eerder zal de emmer vol zijn. Zodra de emmer vol is, draait uw kind zelf wel de kraan dicht. Vertrouw hier maar op. Uw kind zal op een gegeven moment denken; “Zo, nu is het wel weer genoeg. Laat me nu maar even met rust”. Zodra uw kind de kraan dichtdraait, zal het de afstand een beetje vergroten en meer zelfstandig bezig zijn.
Af en toe komt uw kind nog even langs voor een paar druppeltjes aandacht. Dit kan zijn iets vragen, even op schoot kruipen of bijvoorbeeld wat laten zien. Sta hier voor open. Hierdoor blijft uw kind rustig en houdt u het contact prettig. Dit alles is een basis voor ontspanning in uw gezin.

Ik wil afsluiten met nog een paar korte opmerkingen:

1. Aandacht geven is één van de belangrijke aspecten waarbij te veel of te weinig niet goed is. Echter wat ik in het begin van dit betoog al aangaf kan te veel of te weinig eten, liefde en respect ook van grote invloed zijn op de ontwikkeling van het kind.
2. Als ouders kinderen de juiste aandacht geven, krijgen ze dat ook van hen terug en ontstaat er een hechtere band, een betere relatie.
3. Het maken van tijd in deze “geen tijd hebben” cultuur is voor het opvoeden van kinderen een noodzaak.
4. Als u uw kind alleen aandacht geeft als hij zich misdraagt, dan komt u in een negatieve spiraal en geniet u onvoldoende van hem.
5. Speel met uw kinderen. Schaam u zich hier niet voor. Het is zelfs leuk om af en toe kind te mogen zijn.
6. Laat een baby niet huilen omdat dit goed voor ‘m is. Een baby huilt omdat er iets aan de hand is. Huilen om niks bestaat niet. Er is altijd een reden. Het kan zijn honger, ziekte, angst, eenzaamheid of gewoon behoefte aan aandacht.
7. Aanraken als een manier van aandacht geven stimuleert de productie van zenuwcellen en de ontwikkeling van de hersenen. Ze prikkelen de zintuigen die van levensbelang zijn. Ze verstevigen het immuunsysteem en brengen het niveau van stresshormonen omlaag. Een aanraking geeft het kind een gevoel van geborgenheid en veiligheid.

Wilt u meer weten?
Het is onmogelijk om in deze korte bijdrage volledig inzicht in deze problematiek te geven. Daarom is de informatie in dit artikel beperkt tot een aantal belangrijke punten. Wilt u meer informatie over “zakgeld”? Neem dan contact op met het Centrum Jeugd & Gezin, Oss 0412-473626, voor belangrijke adressen van landelijke organisaties en informatieve websites.